Ανθεκτική αλλά εκτεθειμένη η ελληνική οικονομία – Προειδοποιήσεις για κινδύνους από τη Μέση Ανατολή
Ισχυρή δυναμική αλλά και αυξανόμενες προκλήσεις καταγράφει για την ελληνική οικονομία η αποστολή του Διεθνούς Νομισματικούς (ΔΝΤ), στο πλαίσιο της ετήσιας αξιολόγησης του Άρθρου IV, επισημαίνοντας ότι η ανάπτυξη συνεχίζεται αλλά το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα πιο αβέβαιο.
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα, η ελληνική οικονομία διατήρησε το 2025 έναν ισχυρό ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 2,1%, με βασικούς μοχλούς την έντονη εγχώρια ζήτηση, την ιδιωτική κατανάλωση και την επιτάχυνση των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα Next Generation EU.
Ο τουρισμός κατέγραψε νέα ιστορικά υψηλά, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 8,3%, πλησιάζοντας τα επίπεδα πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός παρέμεινε επίμονος, φτάνοντας το 3,1% στις αρχές του 2026, γεγονός που αποδίδεται στην ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και τις πιέσεις στην πλευρά της ζήτησης.
Βελτίωση στα δημόσια οικονομικά
Το Ταμείο επισημαίνει ότι, παρά την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων και τα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, η δημοσιονομική εικόνα της χώρας βελτιώνεται περαιτέρω.
Το πρωτογενές πλεόνασμα παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, ενώ το δημόσιο χρέος μειώθηκε σημαντικά, φτάνοντας περίπου στο 145% του ΑΕΠ το 2025, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία από τα επίπεδα-ρεκόρ της περιόδου της πανδημίας.
Η βελτίωση αυτή αποδίδεται τόσο στην ισχυρή ανάπτυξη όσο και στην αύξηση των φορολογικών εσόδων, εν μέρει λόγω της προόδου στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα
Ανθεκτικό εμφανίζεται και το τραπεζικό σύστημα, με την πιστωτική επέκταση να επανέρχεται και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να υποχωρούν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η κερδοφορία των τραπεζών παραμένει ικανοποιητική, ενώ η κεφαλαιακή τους επάρκεια και η ρευστότητα βρίσκονται πάνω από τα εποπτικά όρια.
Ωστόσο, το ΔΝΤ εφιστά την προσοχή σε ορισμένες ευπάθειες, όπως η υψηλή συγκέντρωση δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά και η ευαλωτότητα μικρομεσαίων επιχειρήσεων και νοικοκυριών σε ενδεχόμενα εισοδηματικά ή χρηματοδοτικά σοκ.
Επιβράδυνση το 2026
Για το 2026, το Ταμείο προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8%, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας και η εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης – λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή – αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την κατανάλωση και τον τουρισμό.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα κινηθεί γύρω στο 1,5%, επηρεαζόμενη από δημογραφικές πιέσεις, χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και ασθενή παραγωγικότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές της οικονομίας.
Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ενδεχόμενη κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων, αλλά και πιθανές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την εγχώρια όσο και την εξωτερική ζήτηση.
Παράλληλα, καθυστερήσεις στην υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να περιορίσουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Ανάπτυξη με προσοχή
Στο δημοσιονομικό πεδίο, το Ταμείο θεωρεί ότι η κατεύθυνση της πολιτικής είναι συνολικά ορθή, ιδίως ως προς τις φορολογικές ελαφρύνσεις που ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίζουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι τα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση των ενεργειακών πιέσεων θα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην υπονομεύουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει υψηλό και τα επόμενα χρόνια, επιτρέποντας περαιτέρω μείωση του χρέους, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να υποχωρήσει κοντά στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031.
Παράλληλα, το ΔΝΤ τονίζει την ανάγκη για διατήρηση και ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων, αξιοποιώντας πλήρως τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς το επενδυτικό κενό της Ελλάδας παραμένει σημαντικό σε σύγκριση με την υπόλοιπη ευρωζώνη.
Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ότι οι κοινωνικές δαπάνες – ιδίως σε υγεία, παιδεία και στέγαση – παραμένουν χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και θα πρέπει να ενισχυθούν με πιο στοχευμένο και αποτελεσματικό τρόπο.
Προειδοποιήσεις για το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην αγορά κατοικίας, όπου οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται, εντείνοντας την πίεση στα νοικοκυριά.
Το Ταμείο προτείνει την αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου οικιστικού αποθέματος, τη φορολόγηση των κενών ακινήτων και την ενίσχυση της προσφοράς μέσω κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις και επιτάχυνση των προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
Τέλος, το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας της χώρας προϋποθέτει την επιτάχυνση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη μείωση της γραφειοκρατίας, τη βελτίωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης και την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας.
Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας οικονομίας που έχει ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητά της, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κραδασμούς και εσωτερικές διαρθρωτικές αδυναμίες, οι οποίες θα κρίνουν και τη βιωσιμότητα της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά συμπεράσματα, η ελληνική οικονομία διατήρησε το 2025 έναν ισχυρό ρυθμό ανάπτυξης της τάξης του 2,1%, με βασικούς μοχλούς την έντονη εγχώρια ζήτηση, την ιδιωτική κατανάλωση και την επιτάχυνση των επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα Next Generation EU.
Ο τουρισμός κατέγραψε νέα ιστορικά υψηλά, ενώ η ανεργία υποχώρησε στο 8,3%, πλησιάζοντας τα επίπεδα πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός παρέμεινε επίμονος, φτάνοντας το 3,1% στις αρχές του 2026, γεγονός που αποδίδεται στην ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και τις πιέσεις στην πλευρά της ζήτησης.
Βελτίωση στα δημόσια οικονομικά
Το Ταμείο επισημαίνει ότι, παρά την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων και τα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, η δημοσιονομική εικόνα της χώρας βελτιώνεται περαιτέρω.
Το πρωτογενές πλεόνασμα παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα, ενώ το δημόσιο χρέος μειώθηκε σημαντικά, φτάνοντας περίπου στο 145% του ΑΕΠ το 2025, συνεχίζοντας την πτωτική πορεία από τα επίπεδα-ρεκόρ της περιόδου της πανδημίας.
Η βελτίωση αυτή αποδίδεται τόσο στην ισχυρή ανάπτυξη όσο και στην αύξηση των φορολογικών εσόδων, εν μέρει λόγω της προόδου στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα
Ανθεκτικό εμφανίζεται και το τραπεζικό σύστημα, με την πιστωτική επέκταση να επανέρχεται και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να υποχωρούν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Η κερδοφορία των τραπεζών παραμένει ικανοποιητική, ενώ η κεφαλαιακή τους επάρκεια και η ρευστότητα βρίσκονται πάνω από τα εποπτικά όρια.
Ωστόσο, το ΔΝΤ εφιστά την προσοχή σε ορισμένες ευπάθειες, όπως η υψηλή συγκέντρωση δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά και η ευαλωτότητα μικρομεσαίων επιχειρήσεων και νοικοκυριών σε ενδεχόμενα εισοδηματικά ή χρηματοδοτικά σοκ.
Επιβράδυνση το 2026
Για το 2026, το Ταμείο προβλέπει επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8%, καθώς οι υψηλές τιμές ενέργειας και η εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης – λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή – αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά την κατανάλωση και τον τουρισμό.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα κινηθεί γύρω στο 1,5%, επηρεαζόμενη από δημογραφικές πιέσεις, χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και ασθενή παραγωγικότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους κινδύνους που περιβάλλουν τις προοπτικές της οικονομίας.
Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ενδεχόμενη κλιμάκωση γεωπολιτικών εντάσεων, αλλά και πιθανές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την εγχώρια όσο και την εξωτερική ζήτηση.
Παράλληλα, καθυστερήσεις στην υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να περιορίσουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας.
Ανάπτυξη με προσοχή
Στο δημοσιονομικό πεδίο, το Ταμείο θεωρεί ότι η κατεύθυνση της πολιτικής είναι συνολικά ορθή, ιδίως ως προς τις φορολογικές ελαφρύνσεις που ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημα και περιορίζουν τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας.
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι τα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση των ενεργειακών πιέσεων θα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην υπονομεύουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει υψηλό και τα επόμενα χρόνια, επιτρέποντας περαιτέρω μείωση του χρέους, το οποίο εκτιμάται ότι μπορεί να υποχωρήσει κοντά στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031.
Παράλληλα, το ΔΝΤ τονίζει την ανάγκη για διατήρηση και ενίσχυση των δημοσίων επενδύσεων, αξιοποιώντας πλήρως τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια, καθώς το επενδυτικό κενό της Ελλάδας παραμένει σημαντικό σε σύγκριση με την υπόλοιπη ευρωζώνη.
Την ίδια στιγμή, επισημαίνει ότι οι κοινωνικές δαπάνες – ιδίως σε υγεία, παιδεία και στέγαση – παραμένουν χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και θα πρέπει να ενισχυθούν με πιο στοχευμένο και αποτελεσματικό τρόπο.
Προειδοποιήσεις για το χρηματοπιστωτικό σύστημα
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην αγορά κατοικίας, όπου οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται, εντείνοντας την πίεση στα νοικοκυριά.
Το Ταμείο προτείνει την αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου οικιστικού αποθέματος, τη φορολόγηση των κενών ακινήτων και την ενίσχυση της προσφοράς μέσω κινήτρων για μακροχρόνιες μισθώσεις και επιτάχυνση των προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
Τέλος, το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας της χώρας προϋποθέτει την επιτάχυνση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη μείωση της γραφειοκρατίας, τη βελτίωση της λειτουργίας της Δικαιοσύνης και την αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας.
Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας οικονομίας που έχει ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητά της, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κραδασμούς και εσωτερικές διαρθρωτικές αδυναμίες, οι οποίες θα κρίνουν και τη βιωσιμότητα της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών